Quy hoạch vùng Trung du và miền núi phía Bắc

Bối cảnh Vùng trung du và miền núi phía Bắc là địa bàn đặc biệt quan trọng về chính trị, kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh, là phên dậu, cửa ngõ phía Bắc của quốc gia, là vùng có tổng diện tích lớn nhất Việt Nam (9,520,000 ha). Tuy nhiên, vùng trung du và miền núi phía Bắc là một trong những vùng khó khăn nhất của cả nước. Quy hoạch đã làm rõ vai trò, vị thế, tiềm năng, lợi thế và cơ hội phát triển của vùng, đồng thời có nhiều giải pháp đột phá giúp tăng cường kết nối, mở lối phát triển vùng. Tầm nhìn Mục tiêu phát triển đến năm 2030: vùng Trung du và miền núi phía Bắc trở thành vùng có thu nhập trung bình cao, một số tỉnh nằm trong nhóm các tỉnh phát triển khá của cả nước, tiệm cận với ngưỡng thu nhập cao. Tầm nhìn phát triển đến năm 2050: trở thành vùng phát triển bền vững, toàn diện, hình mẫu phát triển xanh của cả nước; một số tỉnh nằm trong nhóm có thu nhập cao, có kinh tế phát triển; hình thành một số trung tâm công nghiệp chế biến, chế tạo hiện đại; một số vùng sản xuất nông nghiệp tập trung hiệu quả cao, lĩnh vực dịch vụ, du lịch phát triển ngang tầm khu vực; bản sắc văn hóa các dân tộc được bảo tồn và phát huy; đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân được nâng cao; quốc phòng, an ninh được bảo đảm vững chắc.

Sơ đồ định hướng phát triển vùng và tổ chức không gian

Chiến lược:

• Tăng cường kết nối, mở lối ra biển: phát triển hạ tầng giao thông kết nối vùng với Thủ đô Hà Nội, vùng Đồng bằng sông Hồng, tiểu vùng Bắc Trung Bộ và quốc tế, bảo đảm phát huy tối đa vị thế, vai trò là cửa ngõ phía Bắc của cả nước với Trung Quốc và ASEAN. Nâng cấp các kết nối Đông – Tây; nghiên cứu mở kết nối quốc tế qua Lào; bổ sung các tuyến đường kết nối về phía biển, các sân bay, cảng và các cửa khẩu quan trọng.
• Phát triển 5 hành lang kinh tế quan trọng, 1 khu vực động lực, hệ thống các cực tăng trưởng (Thái Nguyên, Bắc Giang, Lào Cai, Sơn La, Lạng Sơn, Phú Thọ) và các ngành kinh tế có lợi thế. Phát triển vành đai công nghiệp – đô thị – dịch vụ, hình thành các cụm liên kết ngành, các chuỗi sản phẩm của vùng tập trung chủ yếu tại Bắc Giang – Thái Nguyên – Phú Thọ – Hòa Bình. Tập trung phát triển các chuỗi sản phẩm nông nghiệp, du lịch đặc trưng và kinh tế cửa khẩu.

Sơ đồ định hướng phát triển công nghiệp

• Đảm bảo sinh thái bền vững. Vùng trung du và miền núi phía Bắc đóng vai trò quốc gia trọng yếu là “phên dậu”, cửa ngõ phía Bắc của quốc gia, có vai trò quyết định đối với an ninh nguồn nước và môi trường sinh thái, là nơi bảo vệ đa dạng sinh học và rừng đầu nguồn của cả vùng Bắc Bộ. Do đó, cần sử dụng tiết kiệm, hiệu quả, bền vững tài nguyên, nhất là tài nguyên rừng, khoáng sản, đất và nước, coi đây là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, là trung tâm trong các quyết định phát triển vùng.
• Phát huy thế mạnh đa dạng văn hóa và đặc tính dân tộc vùng trung du và miền núi phía Bắc. Nâng cao chất lượng giáo dục và mức độ ứng dụng khoa học, công nghệ của vùng; cải thiện chất lượng giáo dục, y tế; nâng cao trình độ lao động, chuyển dịch cơ cấu lao động; giữ gìn, khai thác, phát huy các tri thức bản địa của các dân tộc. Phát triển thủ công nghiệp, du lịch gắn liền với phát huy và bảo tồn đặc trưng các dân tộc, các địa phương, các tiểu vùng và tài nguyên du lịch nổi bật. Phát triển hệ thống đô thị vùng bền vững, có bản sắc, mang giá trị truyền thống các dân tộc, gắn với bảo tồn cảnh quan thiên nhiên.

Đối tác: Viện Quy hoạch Thủy lợi (IWRP)