Có những lúc, lòng yêu nước không cần lời hô khẩu hiệu. Nó đi vào đời sống bằng những hình tượng không gian chạm vào trái tim con người: một quảng trường mở về phía biển, một vòng tay kiến trúc nhường chỗ cho tượng đài, hay một trục nhìn gợi nhớ chủ quyền nơi đầu sóng ngọn gió.
Lịch sử đã chứng thực vai trò của không gian công cộng: có những nơi thành biểu tượng yêu nước vì sự kiện diễn ra ở đó (Ba Đình – Lễ Độc lập 2/9/1945), và cũng có công trình được thiết kế có chủ đích để nuôi dưỡng tinh thần quốc gia như Đài tưởng niệm Lincoln (Washington D.C.) hay Khải hoàn môn (Paris).
Với tâm thế là một công ty tư vấn quốc tế của những nhà chuyên môn có gắn bó sâu sắc với mỗi vùng đất mà chúng tôi kiến tạo, enCity đã truyền vào nhiều dự án công cộng một tinh thần Việt Nam kiên cường, tri ân di sản quá khứ và gợi nên niềm hy vọng cho tương lai. Ba dự án mà các kiến trúc sư và nhà thiết kế đô thị tại enCity đã thực hiện là ba biểu tượng như thế – lặng lẽ mà mạnh mẽ.
Quảng trường Trung tâm hành chính tỉnh Khánh Hòa: tái hiện những cột mốc chủ quyền giữ trùng dương
Những cột mốc chủ quyền bên vịnh Nha Trang: Với vị trí dự án nằm trên phố Trần Phú ngay bờ biển, các kiến trúc sư tại enCity đã đề ra ý tưởng tạo hình quảng trường như những hòn đảo nhấp nhô giữa biển Đồng, lấy cảm hứng từ chính những hòn đào trong vịnh Nha Trang và những cột mốc chủ quyền có ngôn ngữ thiết kế mạnh mẽ trên quần đảo Trường Sa. Những “hòn đào” cũng chính là phần mái của một hội trường bán ngầm, nơi diễn ra các sự kiện trọng đại của địa phương. Do quần thể trung tâm hành chính tỉnh Khánh Hòa nằm cạnh một công viên và có một không gian quảng trường khác được bố trí ở mặt còn lại của các tòa nhà hành chính, quảng trường ven biển này thực chất là một không gian cảnh quan nhân tạo, đối lập với bãi biển dài và phẳng của thành phố Nha Trang, vừa tạo ra một sân chơi thú vị cho người dân đồng thời là bức tường chắn tự nhiên giữa không gian công cộng và công sở.
Trường Sa trong tầm mắt: Khối công trình chính tạo hình chữ V – Việt Nam bao xung quanh những “hòn đảo” chủ quyền như hình ảnh đất mẹ đang ôm lấy phần lãnh thổ ngoài biển khơi. Tòa nhà chính của trung tâm hành chính hướng về quần đảo Trường Sa ở phía Đông Nam, vốn thuộc tỉnh Khánh Hòa, vừa có tính biểu tượng, vừa tiếp nối truyền thống “tọa Càn, hướng Tốn” (dựa vào hướng Tây Bắc, hướng về phía Đông Nam) của các kinh thành Việt Nam xưa, vừa giúp tranh hướng nắng trực diện phía Đông – Tây, vừa tối đa mặt tiền công trình có hướng nhìn ra biển.
Trung tâm Văn hóa – Nghệ thuật tỉnh Đắk Lắk: vòng tay ôm lấy tượng đài Chiến thắng
Tượng đài Chiến thắng ở ngã sáu, trung tâm thành phố Buôn Mê Thuột, là một biểu tượng lịch sử quan trọng của thành phố. Khi bắt tay vào thiết kế Trung tâm Văn hóa – Nghệ thuật có quy mô lớn nằm ngay công trình biểu tượng này, các kiến trúc sư tại enCity đã tự đặt cho mình một đề bài khó: thiết kế phải tôn vinh và làm nổi bật tượng đài Chiến thắng. Và chính các kiến trúc sư này đã đưa ra ba lời giải tinh tế:
- Vòng tay ôm tượng đài: Tổng thể công trình là một vòng cung ôm lấy tượng đài, thể hiện sự trân trọng với tượng đài lịch sử. Đường đi trên mái là những bậc thang hướng thẳng Tượng đài, biến tượng đài thành tâm điểm của đời sống hôm nay;
- Một khung hình về lịch sử dân tộc: Một không gian trống được mở ra giữa khối nhà để tạo thành một khung hình hướng về phía tượng đài Chiến thắng đồng thời tránh cho công trình trở thành một bức tường dài;
- Sân khấu mở về phía Tổ quốc: Khán phòng được mở hậu đài kết nối thẳng ra quảng trường, cho phép nghi lễ và trình diễn trong–ngoài hòa làm một; nhờ thế, ký ức chiến thắng không đứng trên “bệ kính” mà sống cùng nhịp văn hóa hôm nay.
Trung tâm hành chính tỉnh Đồng Nai: Tôn vinh hành trình mở cõi
Trong hành trình mở cõi về phương Nam, Biên Hòa là một dấu mốc đặc biệt. Làm điểm vượt sông lớn đầu tiên trên hành trình Nam tiến, nơi những con dân đất Việt chuyển từ đi ngựa và đi bộ sang đi thuyền để khai phá miền đồng bằng lúc đó còn là một vùng sình lầy khổng lồ. Việc chuyển đổi khu công nghiệp Biên Hòa 1 – khu công nghiệp đầu tiên trong lịch sử Việt Nam – đã mở ra cơ hội phát triển lớn lao cho vùng đất Biên Hòa. Tinh thần tiên phong của vùng đất Biên Hòa, trong cả lịch sử khẩn hoang và lịch sử công nghiệp được tôn vinh trong đồ án quy hoạch Trung tâm Hành chính tỉnh Đồng Nai. Đó là một quảng trường kéo dài từ tòa tháp hành chính tới bờ sông Cái, nơi một tượng đài khẩn hoang Nam Bộ cũng là một kỳ đài cao án ngữ. Tòa tháp hành chính và quảng trường hướng về thượng nguồn sông Đồng Nai, con sông dài nhất trong nội địa Việt Nam, như một lời nhắc nhở: Uống nước nhớ nguồn.
Khi một công trình truyền đi thông điệp chúng ta ứng xử với quá khứ ra sao, và thuộc về đất nước này như thế nào, nó chạm tới sâu thẳm trái tim. Đó cũng là điều enCity kiên định theo đuổi: chạm tới văn hóa – lịch sử – tinh thần của mỗi vùng đất để mỗi quảng trường, mỗi công trình công cộng đều có thể trở thành một biểu tượng của tinh thần dân tộc.
EN