Bối cảnh: TP. Hồ Chí Minh đóng vai trò là trung tâm vùng động lực phía Nam Việt Nam, nơi giao thoa của các hệ sinh thái quan trọng và kết nối chuỗi giao thương quốc tế. Tuy nhiên, thành phố đang đối mặt với thách thức lớn từ biến đổi khí hậu, ngập lụt, và quá tải hạ tầng.
Ngày 11/06/2025, Thủ tướng Chính phủ chính thức phê duyệt Đồ án Điều chỉnh Quy hoạch chung TP.HCM đến năm 2040, tầm nhìn 2060 theo Quyết định 1125. enCity tự hào là một trong những đối tác chiến lược kiến tạo nên tầm nhìn này.
Đồ án bao phủ gần 2.100 km² địa giới hành chính TP.HCM, định hướng thành phố trở thành “Thành phố toàn cầu, văn minh, hiện đại, nghĩa tình” – một trung tâm kinh tế, tài chính, dịch vụ hàng đầu Châu Á, cực tăng trưởng và động lực phát triển của vùng phía Nam và cả nước.
Những định hướng chiến lược đột phá từ enCity và các đối tác:
- Hợp lưu sinh thái: Hợp lưu sức mạnh thiên nhiên, phát triển bền vững và thích ứng
Chiến lược 1.1: Giành không gian, phục hồi, kết nối hệ sinh thái và hạ tầng xanh toàn vùng
Chiến lược này tập trung phục hồi và bảo tồn các vùng sinh thái trọng điểm như rừng ngập mặn Cần Giờ, vùng ngập nước Nhà Bè và hành lang sông Sài Gòn – Soài Rạp, đồng thời tự nhiên hóa và mở rộng khu vực xanh ven hệ thống sông ngòi, kênh rạch để đảm bảo chức năng thoát nước, trữ nước và đa dạng sinh học. Không gian nông nghiệp tại các khu vực có nguy cơ ngập lụt tiếp tục được giữ lại như một phần của hệ thống hạ tầng xanh nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu và tăng cường khả năng chống chịu đô thị. Hệ thống công viên điều tiết nước, tuyến xanh ven sông và các vùng dự trữ nước sẽ được tích hợp vào cấu trúc đô thị như một “bọt biển” sinh thái bao phủ toàn thành phố.
Chiến lược 1.2: Phát huy sức mạnh thiên nhiên làm nền tảng phát triển
Thành phố sẽ phát triển theo định hướng hòa quyện giữa đô thị và sông nước, đặt các trung tâm biểu tượng và không gian công cộng tại các điểm hợp lưu của hệ thống sông, tạo bản sắc riêng cho từng khu vực. Hai hành lang sinh thái – kinh tế chính dọc sông Sài Gòn – Soài Rạp – Lòng Tàu và Tàu Hũ – sông Sài Gòn – Rạch Chiếc – Rạch Trau Trảu sẽ đóng vai trò trục phát triển du lịch, vận tải thủy và kinh tế cảng, trong đó các hoạt động công nghiệp, du lịch và giải trí được định hướng gắn chặt với thủy hệ nhằm phát huy tối đa giá trị tự nhiên của thành phố.
Chiến lược 1.3: Phát huy đặc trưng sinh thái trong thiết kế không gian đô thị
enCity cùng đối tác đã xây dựng hướng dẫn thiết kế đô thị dựa trên bản sắc sinh thái đặc trưng của 6 khu vực, định hình các mô hình định cư như đô thị vùng ngập nước, đô thị kênh rạch, đô thị nông nghiệp hay đô thị biển. Các khu vực phát triển mới sẽ được khuyến khích triển khai thí điểm các mô hình có quy mô nhỏ nhưng sáng tạo, mang tính biểu tượng cao, từ đó đúc kết bài học để nhân rộng và tăng cường hình ảnh đô thị sinh thái đặc thù của TP. Hồ Chí Minh trong tương lai.
- Hội tụ tinh hoa: Hợp lưu tài năng và nhân lực, kiến tạo đại đô thị sầm uất, điểm đến và môi trường sống hấp dẫn cho tất cả mọi người
Chiến lược 2.1: Cung cấp không gian sống và làm việc cho số đông dân lao động
Chiến lược này đặt trọng tâm vào việc mở rộng không gian phát triển đô thị tại các khu vực có địa hình cao như Củ Chi, hoặc trong đê như Bình Chánh và Nhà Bè, đồng thời cho phép gia tăng mật độ tại các quận nội thành nhằm đáp ứng nhu cầu nhà ở và việc làm cho số đông người lao động. Một mạng lưới các trung tâm đô thị đa chức năng được định vị theo mô hình “15 phút di chuyển”, kết nối bằng giao thông công cộng, đảm bảo tiếp cận nhanh đến việc làm và dịch vụ cơ bản cho cư dân. Tại các cửa ngõ, nơi có quỹ đất lớn và giá đất thấp, các trung tâm đô thị quy mô lớn sẽ được xây dựng để tích hợp chỗ ở, việc làm và hạ tầng xã hội, góp phần điều tiết dân cư và giảm áp lực lên nội đô.
Chiến lược 2.2: Cung cấp không gian sống và làm việc cho nhóm tinh hoa và doanh nhân
Xác định vị trí và xây dựng định hướng thiết kế cho 4 mô hình phát triển có giá trị thu hút nhân tài: đô thị (định hướng) sinh thái (EOD – Ecology Oriented Development), đô thị (định hướng) văn hóa (COD – Culture Oriented Development), đô thị (định hướng) sáng tạo (IOD – Innovation Oriented Development) và đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD – Transit Oriented Development). Sự khác biệt về hình thái và chất lượng không gian sẽ tạo nên những điểm đến đẳng cấp, gia tăng sức cạnh tranh quốc tế cho TP. Hồ Chí Minh.
Chiến lược 2.3: Tạo trung tâm kinh doanh (business districts) hiện đại gắn với giao thông vùng và cửa ngõ quốc tế
Dành quỹ đất để hình thành các trung tâm kinh doanh hấp dẫn đối với các nhà đầu tư và có thể tạo ra giá trị kinh tế cao. Các trung tâm này nên đa dạng về sử dụng đất với tỷ lệ đất ở, nhà ở cho thuê và khách sạn chiếm tối đa 20% diện tích. Các trung tâm đều phải có kết nối trực tiếp với hệ thống đường sắt đô thị, đường sắt liên vùng và các tuyến đường cao tốc để có thể di chuyển nhanh nhất tới trung tâm thành phố và các sân bay.
- Lan tỏa cơ hội: Hợp lưu sức mạnh kinh tế toàn vùng, trở thành trung tâm giao thương quốc tế và kinh tế sáng tạo, linh hoạt đón nhận mọi cơ hội
Chiến lược 3.1: Tăng cường kết nối vùng, mở rộng hậu phương và khẳng định vai trò trung tâm vùng
Thành phố sẽ hoàn thiện hệ thống hạ tầng liên vùng bằng cách kéo dài các tuyến cao tốc, metro và đường sắt quốc gia vào trung tâm, tăng cường kết nối trực tiếp giữa TP.HCM với các đô thị ngoại vi và trung tâm công nghiệp trong vùng. Sân bay Tân Sơn Nhất sẽ được tái định vị thành trung tâm đô thị sân bay – cửa ngõ du lịch, dịch vụ. Hệ thống giao thông sẽ được đầu tư theo hướng tích hợp, đa tầng và thích ứng với yêu cầu phát triển dài hạn.
Chiến lược 3.2: Kết nối khu công nghiệp với logistics chiến lược và tái cơ cấu nội đô
Các khu công nghiệp mới sẽ được tập trung phát triển tại khu vực hạ lưu, đặc biệt dọc theo vành đai 3 và cao tốc Bến Lức – Long Thành, nơi có lợi thế kết nối cảng biển và sân bay quốc tế. Đồng thời, các khu công nghiệp hiện hữu trong nội đô sẽ được chuyển đổi thành các trung tâm đổi mới sáng tạo, tích hợp giáo dục, nghiên cứu và ngành công nghiệp giá trị cao như y sinh và bán dẫn. Mục tiêu là đưa TP.HCM thoát khỏi vai trò gia công, vươn lên trở thành trung tâm sản xuất công nghệ cao và đổi mới sáng tạo toàn vùng.
Chiến lược 3.3: Tạo đột phá đặc thù cho các trung tâm ngoại vi
Đô thị Củ Chi sẽ trở thành trung tâm nông nghiệp công nghệ cao, với các mô hình nghiên cứu giống cây trồng và du lịch sinh thái gắn liền với cánh đồng và sông nước; đồng thời giữ vai trò là quỹ đất dự trữ chiến lược cho thành phố. Trong khi đó, Cần Giờ sẽ là hạt nhân dẫn dắt cho toàn vùng công nghiệp cửa biển, là trung tâm tài chính, trung tâm hội nghị sự kiện, trung tâm giải trí, tập trung không gian ở chất lượng cao cho các chuyên gia đầu ngành của thế giới.
Quy hoạch được enCity thực hiện cùng các đối tác Viện Quy hoạch Đô thị và Nông thôn Quốc gia (VIUP), Viện Quy hoạch Xây dựng Miền Nam (SISP) và Công ty TNHH Một thành viên Không Gian Xanh.
EN